De herfst is volop bezig: de bomen kleuren, de eerste bladeren dwarrelen naar beneden en op het gazon ligt een dikke deken van goud en bruin. Voor veel tuinliefhebbers komt dan de vraag: moet ik dit allemaal opruimen, of mag het gewoon blijven liggen? Het eerlijke antwoord: het hangt ervan af waar het blad ligt. In dit artikel zetten we de belangrijkste richtlijnen op een rij.

Waarom blad laten liggen een goed idee kan zijn

Gevallen blad is geen afval, maar een natuurlijke grondstof. In een bos ruimt ook niemand op, en toch is de bodem er elk jaar vruchtbaar.

  • Natuurlijke mulch: een laagje blad in borders beschermt de bodem tegen vorst en uitdroging en onderdrukt onkruid.
  • Voeding voor de bodem: schimmels en regenwormen verwerken het blad tot humus, die de bodemstructuur en het bodemleven verbetert.
  • Schuilplaats voor dieren: egels, lieveheersbeestjes, hommelkoninginnen, vlinderpoppen en tal van andere insecten overwinteren tussen en onder het blad. Een bladhoop is dus een kleine overwinteringsplek voor je tuinfauna.

Waar laat je het blad best liggen?

  • Onder bomen en struiken: hier valt het blad toch en hoort het er eigenlijk thuis. Laat het gerust liggen als natuurlijke bodembedekking.
  • In vaste-plantenborders: een losse laag blad (enkele centimeters) beschermt gevoelige planten tegen de winterkou. Vermijd wel dat het blad als een natte, dichte mat op de kruinen van kleine planten ligt.
  • In een rustig hoekje: maak van een deel van het blad een hoop achter een struik of tegen een haag. Dat is meteen een ideaal onderkomen voor egels en insecten.

Waar ruim je het blad best wel op?

  • Op het gazon: een dikke laag blad neemt licht en lucht weg. Het gras kan hierdoor verzwakken, vergeelt en schimmels krijgen vrij spel. Verwijder dus regelmatig het blad van de grasmat, zeker als het nat en samengeklit ligt.
  • Op terras, paden en opritten: nat blad is spiegelglad en kan vlekken achterlaten op tegels en natuursteen. Veeg het weg om uitglijden te voorkomen.
  • In de vijver: blad dat in het water rot, zorgt voor slib en een tekort aan zuurstof. Een net over de vijver tijdens de bladval helpt, of schep het blad er regelmatig uit.
  • In dakgoten en afvoeren: verstopte goten zorgen voor wateroverlast. Controleer ze in de loop van het najaar.
  • Op zieke planten: blad van planten met schimmelziektes (denk aan schurft bij appel en peer, zwarte vlekkenziekte bij rozen of bladvlekkenziekten) ruim je best volledig op. De schimmel overwintert in het blad en slaat volgend voorjaar opnieuw toe. Dit blad hoort niet op de compost, maar in de groenafval- of restafvalcontainer.

Slim omgaan met al dat blad

1. Versnipper het met de grasmaaier. Maai over het blad op je gazon en laat de fijne snippers gewoon liggen: ze voeden het gras. Of vang ze op en gebruik ze als mulch in de border.

2. Maak bladcompost (bladaarde). Verzamel het blad in een bladkorf van kippengaas of een stevige zak met gaatjes, houd het vochtig en wacht af. Na één tot twee jaar heb je prachtige, kruimelige bladaarde, ideaal als bodemverbeteraar of als bestanddeel van potgrond.

3. Houd rekening met de bladsoort. Blad van eik, walnoot, plataan of beuk verteert traag en bevat looistoffen. Meng het met sneller verterend blad of gazonmaaisel, of laat het langer rijpen. Blad van els, es, linde of fruitbomen verteert sneller.

4. Pas op met de bladblazer. Dat apparaat is luidruchtig en jaagt kleine dieren op. Een gewone bezem of hark werkt even goed, is stiller en veel diervriendelijker.

5. Wees voorzichtig met bladhopen in november. Als je een grote hoop wilt verplaatsen of verbranden (let op: dat is vaak verboden), controleer dan eerst of er geen egel in overwintert.

Het herfstmoment om te planten

Terwijl je bezig bent in de tuin: oktober en november zijn ook ideale maanden om bomen, heesters, haagplanten en vaste planten te planten. De bodem is nog warm, de regen zorgt voor voldoende vocht en de planten kunnen in de winter rustig wortelen, zodat ze in het voorjaar een voorsprong hebben. Droogtegevoelige planten hebben het daardoor in de zomer een stuk makkelijker.

------------

Met een beetje gezond verstand is de herfstopruim dus geen kwestie van alles of niets: ruim op wat problemen geeft en laat liggen wat je tuin helpt. Zo werk je minder, help je de natuur een handje én krijg je in het voorjaar een gezondere tuin.

Heb je vragen over de juiste planten of producten voor jouw tuin? Neem gerust een kijkje in onze catalogus of vraag het ons.